بازار بورس کشور در سالهای گذشته اُفتو خیزهای قابلتوجهی داشته است. پس از وضع سیلی از تحریمهای دولت اسبق آمریکا به ریاست جمهوری ترامپ علیه کشورمان در سال 2018 و تشدید فشارهای اقتصادی علیه ایران، شاهد بودیم که بازار بورس برای دوره ای دچار انفجار شد و شاخص کل آن مدام قلههای تازهای را فتح میکرد. با این حال، با گذشت زمان و بهویژه با خالی شدن دورهای حباب قیمت ارز، شاهد کاهش شاخص کل و البته از رونق افتادن این بازار بودهایم به نحوی که سرمایههای زیادی از مردم در این بازار به نحوی جدی از دست رفت و بورس خود سرمنشأ نارضایتیهای گستردهای در میان مردم کشورمان شد.
با این همه، این روند افزایش و کاهشهای مدام در بازار بورس همچنان ادامه دارد. در این رابطه، یک سوال مهم و محوری مطرح میشود و آن این است که بهراستی چرا بازار بورس رونق نمیگیرد؟ به نظر میرسد برای پاسخ به این پرسش توجه به 2 نکته ضروری است؛
اولا، باید توجه داشته باشیم که نرخ ارز در کشور تا حد زیادی با مداخله دولت و سرکوب قیمتی روبهرو میشود. معادلهای که سبب میشود بازار بورس مستقیم از این مسئله تاثیر بپذیرد. در شرایطی که نرخ ارز واقعی نیست، بورس از روند عمومی تورم در کشور تا حد زیادی جا میماند و این عدمتوازن خود را در قالب ریزش بازار بورس یا رونق نگرفتن آن به نمایش میگذارد.
دوم اینکه در سالهای گذشته و در برهههای زمانی مختلف، مسائل متنوعی درباره برخی چالشها با محوریت عدمشفافیت درباره بازار بورس کشورمان نیز مطرح شده؛ مسئلهای که بعضا رسانهها نیز به آن پرداختهاند. وقتی این موضوع در کنار کاهش اعتماد عمومی به بازار بورس بهدلیل تحولات چند ساله اخیر در این بازار قرار گیرد، یک برونداد را به ذهن متبادر میکند و آن این است که میبینیم بازار بورس کشورمان از رونق چندانی برخوردار نمیشود.
مسائلی که همه و همه باید هدفِ مطالعات دقیق و ریزبینانه کارشناسی قرار گیرند و برای آنها علاج و راهحلهای مشخصی اندیشیده شود. بازار بورس میتواند یکی از اصلیترین محرکها و پیشرانهای تولید ثروت و البته حمایت از بخش تولید در هر کشوری باشد. موضوعی که در کشورمان در سالهای اخیر به نحوی جدی دچار چالش شده و باید سیاستهای لازم برای احیای اعتماد عمومی به این بازار و سرمایهگذاری در این بازار اندیشیده و عملیاتی شود.
